|
Emzirmek-Emzirmemek
Bebeği emzirmek ya da emzirmemek tamamen annenin vermesi gereken bir karardır.
Hiç kuşkusuz çağımızın tüm anne ve babaları bu konuda eskiye nazaran çok daha
bilinçli hareket etmektedirler.
Çeşitli sorunlar nedeniyle emziremeyen annelerin yani sıra günümüzde çok az da
olsa hala vücudu deforme olabileceği için çocuk doğurmaktan, göğüsleri deforme
olabileceği düşüncesiyle, endişesiyle emzirmekten kaçınanlar da bulunmaktadır.
Bunun yanı sıra, sadece anne sütünün yeterli olamayabileceği düşüncesiyle
bebeğine doğumdan itibaren mama ya da inek sütü verme niyetinde olan anneler de
bulunmaktadır.
Yapılan araştırmalar en azından pek çok annenin bebeğini doğar doğmaz emzirmeyi
hedeflediğini ve bunu gerçekleştirdiğini göstermektedir. Doktorlar tarafından
önerilen emzirme suresi olan ilk 4-6 aya ulaşılması çeşitli nedenlerle kesintiye
uğramaktadır, daha önceden emzirme bitirilmektedir.
Emzirmeme nedeniniz ne olursa olsun, bunu düşünen tüm annelerden tek ricamız ne
olursa olsun bunu bir kere denemeleridir. Bazı duyguları denemeden, hissetmeden
anlamak, yasamak imkansızdır. Bebeğinizle kurabileceğiniz bu muhteşem bağ için
kendinize ve bebeğinize bu şansı tanımalısınız.
Memeden biberona rahatlıkla geçiş yapılabilir; ancak tam tersini yapabilmek
neredeyse imkansızdır.
Aylarca karnınızda taşıdığınız Bebeğinizi emzirmenin size ve bebeğinize
tahmininizden çok daha fazla yararları vardır:
Emzirmenin Bebeğe ve Anneye
Yararları
Emzirmenin Bebeğe Yararları
- Kulak enfeksiyonuna yakalanma riskleri, biberonla beslenen bebeklere oranla
neredeyse yarı yarıyadır.
- Solunum yolu enfeksiyonlarına daha az yakalanırlar.
- Diş ve çene gelişimini daha iyi tamamlarlar.
- İlerleyen yaşlarda karsılaşabilecekleri çeşitli sağlık sorunları daha azdır.
- Zihinsel gelişimleri ile emzirme arasında bağ olduğu kanıtlanmıştır.
- Bazı kanser türlerine yakalanma risklerinin daha azdır.
- Bebek maması firmalarının hepsi anne sütünün yararlarını kendi ürünlerine bile
eklemektedirler.
- Emzirme bebeğin duygusal gereksinimlerini karşılar. Çalışmalar kucakta
tutulmayan prematüre bebeklerde ölüm riskinin daha fazla olduğunu
göstermektedir. Bu bebeğin ruhsal gelişimi için son derece önemlidir.
- Anne sütünün sindirilmesi daha kolaydır.
Bebekler annelerinin sütünü diğer memeli hayvanların sütüne göre daha rahat
sindirebilirler. Bunun nedeni anne sütünün içerdiği türe özgü bir enzimdir. İnek
sütünde daha fazla protein olmasına karşın sindirimi daha zordur ve bebekler
bütün bu proteinleri kullanamazlar.
- Bebekliklerinde mama ile beslenen kız çocukların ileriki yaşamlarında meme
kanserine yakalanma riski anne sütü alanlara göre %25 artmaktadır.
- Bebekliklerinde anne sütü ile beslenen gençlerin mama ile beslenenlere göre
zeka düzeylerinin daha yüksek olduğu ve okulda daha çok başarı gösterdikleri
saptanmıştır.
- Hiçbir sebep olmadan bebeklerin aniden ölümü "ani bebek ölümü sendromu" olarak
adlandırılır. Mama ile beslenen bebeklerde bu risk daha yüksek bulunmuştur.
- Anne sütünün içerdiği bazı kimyasal maddeler bebeğin daha kolay uykuya
dalmasına yardımcı olur. Sinirli bebekler daha kolay sakinleşir.
Emzirmenin Anneye Yararları
- Emzirirken anne ile Bebeği arasındaki sıcak temas her ikisinin de ruhsal
sağlığı için olumlu ve önemli bir faktördür.
- Bir emzirme hormonu olan oksitosin uterusla birleşip doğum sonrası kanamayı
minimuma indirir.
- Başka bir emzirme hormonu olan prolaktin ise annenin rahatlamasını sağlar ve
emzirmeyi kuvvetlendirir. Bebeğin emmesiyle annede salgılanan hormonların
annenin daha Kısa sürede dinlenme ve daha huzurlu olmasına katkıları vardır.
- Anne açısından çok büyük rahatlıktır. Hiçbir hazırlığa gerek duymadan bebeğini
rahatça emzirebilir, özellikle geceleri.
- Kullanabileceğiniz benzeri tüm ürünler içinde en ucuzudur.
- Hamilelikte alınan kiloların dengeli ve sağlıklı verilmesine yardımcıdır.
Emzirme, anneye günde yaklaşık 800 kalori harcatmaktadır. Böylece, günlük
beslenmenize 400 kalori daha ekleyebilir, kalan 400 kaloriyi de hamilelikte
almış olduğunuz kilolardan kurtulmak için harcayabilirsiniz.
- Lohusalık döneminde annenin çok daha kısa sürede toparlanmasına katkıda
bulunur ve rahmin daha kısa sürede normale dönmesini sağlar.
- Emzirme annede meme kanseri görülme riskini azaltır.
- Kontraseptif (doğum kontrolü) etkisi vardır (Siz yine de önleminizi alın).
- Tüm bunların yanısıra, emzirmenin en inanılmaz tarafı bebeğinizle
paylaşacağınız keyifli, muhteşem zamandır. Sadece sizinle, bebeğiniz arasında
kurulacak bu muhteşem bağ, bebeğinizin sağlıklı büyümesi için attığınız ilk adım
olacaktır.
EMZİRMEYE HAZIRLIK VE BAŞLANGIÇ
Eğer ilk günlerde süt gelmiyor diye bebeğinizi emzirmezseniz sütün gelişi
gecikecektir. Bebeğiniz emmeye devam ettiği sürece 3 ya da 4. günden itibaren
sütünüz bollaşacaktır. İnanın, sütün bollaştığını hissedebileceksiniz (hatta
bazen fazlasını üzerinde bulabileceksiniz). bebeğinizin iyi emmesinin devamında
göğüsleriniz iyi boşaldığı için yumuşama olacak, gerginlik kaybolacaktır.
Göğüslerinizin yumuşamasını sakin "sütüm bitti" olarak düşünüp başka gıdalara
yönelmeyin. Siz her durumda emzirmeye devam edin!
• Emzirmeye başlamadan önce ellerinizi yıkayın.
• Meme baslarınız temiz olsun: Günde bir defa emzirme öncesinde meme baslarının
yeni kaynatılmış, ılıtılmış suya batırdığınız pamukla silinmesi yeterlidir.
Sabunla veya karbonatlı su ile temizleme meme başının kolayca tahriş olmasına ve
çatlamasına neden olabilir.
• Bebeğinizin altı temiz olsun.
• Emzirme süresi 5 ile 40 dakika arasında değişebilir. Bu nedenle ilk önce
kendinize sakin ve rahat bir yer hazırlayın. Kendinizi ne kadar rahat
hissederseniz emzirmeniz o kadar rahat olacaktır. Özellikle Doğumun ilk
zamanlarında henüz emzirmeye adapte olmaya çalışırken içinde bulunduğunuz durum
çok önemlidir. Eğer sesten rahatsız olan bir insansanız kendinize sessiz bir yer
edinmelisiniz. Eğer çabuk sıkılan bir insansanız, TV karsısına geçebilirsiniz.
Kendinizi en iyi hissettiğiniz bölgeyi keşfedene kadar farklı yerleri
denemelisiniz.
• Kendinizi rahat hissettiğiniz bir yerde ve pozisyonda olun. Bu arada sırtınızı
dayayabileceğiniz bir koltuk ve sandalye seçmenizi öneririz.
• Eğer yatarak emziriyorsanız, bebeğinizin başını yastıkla desteklemenizde yarar
vardır
• Bebeğinizi yatarak emziriyorsanız bile kafasını yüksekte tutmayı, daha sonraki
aylarda yaşanabilecek rahatsızları (örneğin orta kulak iltihabı) engelleyebilmek
için, alışkanlık haline getirin..
EMZİRİRKEN
Uygun Pozisyon ve Teknikler
Meme başınızı bebeğin yanağına değdirerek onun içgüdüsel olarak memenize
yönelmesini sağlayın. Meme ucu ile etrafındaki kahverengi halka bebeğinizin
ağzında olmalı, damağa da dokunmalıdır. Böylece, Bebeğiniz bu kısma dudaklarıyla
bastırdıkça meme başından süt gelecektir. Sadece meme ucunu emerse yeterli süt
alamayacaktır
Bebeğiniz memeyi iyi bir biçimde kavrayabiliyorsa, istediği kadar emebiliyorsa
yeterli süt gelecektir. Bebeğinizi emzirirken uygun pozisyonu bulmanız
önemlidir.
Annelerin emzirirken yaşadığı sıkıntıların çoğu, basit bazı teknikleri
bilmemekten kaynaklanmaktadır:
• Emzirmeden önce ellerinizi sabunla yıkayın, meme başlarını ılık su ile
temizleyin,
• Anne huzurlu ve sakin olmalı, rahat ve sırtını dayamış olarak (öne eğilmiş
pozisyonda değil) oturmalıdır.
• Bebeği bir kolu ile başını yüz yüze bakar pozisyonda, hafif yukarı dik
tutmalıdır.
Mümkün olduğunca bebekle annenin çok temas etmesi sağlanmalıdır. Anne ve bebeğin
göz teması çok önemlidir.
• Anne serbest eli ile de göğsünü tutarak meme uçlarını bebeğin yanağına
dokundurup, hem kokusu ile bebeğin iştahını uyandırmalı, hem de arama ve emme
refleksini harekete geçirmelidir.
• Meme başının etrafındaki kahverengi bölgeyle birlikte bebeğin ağzının içine
sokmalıdır. Göğüs yukarıdan sıvazlanarak sıkılmalıdır. Sadece meme başını
sıkmanın faydası yoktur.
• Emzirme sırasında bir göğüs tamamen boşalmadan diğerine geçilmemelidir. Bir
sonraki emzirmeye, en son verilen memeden başlanmalıdır.
• Emzirirken bebeğin burnunun, göğüs içine gömülmemesine, tıkalı olmamasına
dikkat edilmelidir. Burun tıkanıklığı varsa serum damlatılıp 10 dakika sonra
emzirilmelidir.
• Bebek memeden ayrılırken birden çekilmemelidir, yoksa meme başı hasara uğrar.
Anne küçük parmağını bebeğin ağzına sokarak yapışıklığını giderdikten sonra
rahatça meme basını dışarı çıkarabilir.
• Emzirme bitince, bebeğin yüzü anneye bakar şekilde, annenin omuzuna yaslanarak
dik tutulmalı, sırtına hafif hafif vurularak yuttuğu hava-gazlar
çıkartılmalıdır.
Emzirme Süresi ve Sıklığı
Süt üretiminin uyarılabilmesi için özellikle başlangıçta bebeğinizin her öğünde
her iki memeden de emmesi gerekir. Bir sonraki emzirme öğününde son emzirmede
bıraktığınız meme ile başlayın. İlk günlerde emzirme süresi her göğüs için 3-5
dakika olabilir. Bebeğin emme gücünün artmasıyla birlikte bu süre 10-15 dakikaya
uzayacaktır. 15 dakika bir göğüs, 15 dakika diğer göğüs seklinde 30 dakikalık
bir emzirme yeterli beslenmeyi sağlar.
Bebeğiniz emzirme sırasında genellikle uyuya kalır. Göğüs değiştirme sırasında
hafif uyarılarla uyandırılarak diğer göğüsü de emmesi sağlanabilir.
Bir emzirmenin ne kadar sürede tamamlanması gerektiğine dair kesin bir kural
yoktur. Bebeğin ihtiyacına göre bir süre ayarlanmalıdır. Anne sütü kolay
hazmedildiği için mide daha hızlı boşalır. Bu nedenle çok acıkıp öfkelenen
bebeğe meme basını tutturmak güçleşir. Bebekler sadece süt ihtiyaçlarını
gidermek üzere emmezler. Emmek bir tür haz duygusunun da tatmin yoludur. İyi bir
emmenin ardından bebek hala annesinin memesini bırakmıyorsa meme bebeğin
ağzından çekilip alınmamalıdır. Memenin uzunca süre emilmesi ağrıya yol açmaz.
ağrıya yol açan faktör yanlış tutturma ve emzirme tekniğidir. Bu nedenle emzirme
süresi bebeğin keyfine bırakılmalıdır.
Bebek her ağlayışında meme ile buluşturulmalıdır. Böylece süt verimi arttırılır.
Şu da bir gerçektir ki her ağlama bebeğin acıktığı anlamına gelmez. Ancak anne
kucağı ve emme işlemi bebekleri sakinleştiren bir ilaçtır.
Her emzirmede her iki meme birlikte kullanılmalıdır. Emzirmeye daima bir önceki
emzirmede bırakılan memeden başlanmalıdır. Bebek ilk memeyi emerken oldukça
açtır. Bu nedenle ilk memeyi çok kuvvetli ve istekle emer. ikinci memeye
geçildiğinde bebek ilk memede ki kadar aç değildir. Bu nedenle son emzirilmeye
başlanan memeden yeni emzirilmeğe başlanılmalıdır ki bu meme iyi bir şekilde
boşalsın. Memeler ne kadar iyi boşalırsa süt yapımı o oranda fazla olur. Aksi
takdirde süt yapımı giderek azalma gösterir. Gece emzirmeleri mutlaka
yapılmalıdır. Böylece sütün yapımının devamı sağlanmış olur.
Temizlik ve Bakım
Emzirmeden önce ve sonra göğüslerinizin temizliği çok önemlidir.
Temizliğe dikkat edilmediğinde, memelerde çatlama ve yaralar oluşmakta, anne
çektiği acıdan dolayı emzirememekte, göğüsler sütle dolu p
gerilmekte ve çatlak ve yaraların acısına gerilme ağrıları da
eklenmektedir...Anne sütüne kavuşamayan bebek ise aç kalmaktadır..
Temizliğe dikkat edilmemesi sonucu bebeklerin ağzında başlayan pamukçuklar da (moniliasis)
bebeğin emerken acı duymasına neden olmakta ve huzursuzluğu artmaktadır...
§ Meme iltihaplarından korunmak için göğüs ve göğüs uçlarınızın temizliğine ve
bakımına özen gösterin.
§ Banyo yaparken ve duş alırken göğüslerinizi sabunlamayın. Temizlikleri için
yalnız sıcak su kullanın.
§ Mümkünse, her emzirmeden önce ve sonra kaynatılmış soğutulmuş su ile ıslatılan
gazlı bez ile göğüslerinizi temizleyin.
§ Göğüs uçlarınız tahriş olursa özel bir krem sürün. tahriş devam eder, göğüs
uçlarınız çatlarsa derhal doktorunuza başvurun.
§ Hamileliğin son haftalarında göğüs uçlarınıza havlu ve ya temiz bezle masaj
yaparak onları emzirme dönemine hazırlayabilirsiniz.
Sağlık ve estetik nedenlerle rahat bir emzirme sutyeni giyin. Gerekiyorsa gece
de çıkarmayın.
Emziremiyorsanız
Eğer bebek bir süre beslenemeyecek kadar ağır hasta ise, bebek beslenebilecek
duruma gelinceye kadar süt salgılanmasının devamlılığını sağlamak için memeler
boşaltılarak sağılan süt atılmalı. Eğer bebek hastanede yatıyor veya prematüre
doğum nedeniyle kuvöz bakımında ise ya anne götürülerek bebeği emzirmeli yada
sağılan süt yollanarak anne sütünü olabildiğince alması sağlanmalıdır.
Herhangi bir sebeple emzirilmeyen bir bebek için en iyi gıda, annenin memesinden
sağılan süttür. Bu süt, suyla dolu bir kabın içinde kaynatılarak mikroplardan
arınmış bir bardaktan kaşıkla verilmelidir.
Bardağın, temiz tutulması daha kolay olduğu için, biberon ve emziklerden daha
güvenlidir. Annenin, bebeğine sütünü veremediği durumlarda bebek için en iyi
besin, bir başka annenin sütüdür. Eğer bu mümkün değilse, mamalar kaynatılmış ve
soğutulmuş su ve süt ile hazırlanmalıdır.
Mama hazırlarken çoğalsın diye gereğinden fazla su ilave edilirse, inek sütü ve
diğer mamalar daha az besin ihtiva eder. Bu da bebeğin büyüme ve gelişmesini
engeller. Anne sütü alamayan bebekler inek sütü verilecekse, ilk ayda yari
yarıya sulandırılmalıdır. Bebek büyüdükçe süte katılacak su miktarı azaltılır ve
üç ayini doldurulduktan sonra süt sulandırılmadan verilir. İnek sütü ve diğer
mamalar birkaç saat oda ısısında bekletilirse bozulur. Sağlam anne sütü ise oda
ısısından en az 3-4 saat bozulmadan tutulabilir.
Anne sütünün verilemeyeceği durumlar : Nezle, grip gibi hastalıklarda anne kendi
ağız ve burnunu tülbentle kapatarak bebeğe hastalık bulaşmasını önleyebilir ve
bebeği emzirebilir.
Çok nadir görülen Bazı durumlarda, anne sütünün emzirilmesine müsaade edilmez.
Bunlar:
Ağır kalp yetersizliği ya da böbrek yetersizliği,
Annede basil saçan açık kaviteli tüberküloz, aktif sıtma,
Annede ciddi psikiyatrik bozuklukların varlığı,
Annenin, sütten geçerek çocuğa zarar verebilecek ilaçlarla sürekli tedavi
gerektiren bir hastalığının olması,
Bebekte özel diyet gerektiren çok nadir görülen metabolik bir hastalığın olması.
Emziren annenin herhangi bir ilaç kullanmadan önce mutlaka doktora danışması
gerekir.
Emzirme Sonrası
Her emzirmeden sonra ve gerekiyorsa emzirme sırasında bebeğinizin gaz
çıkarmasını sağlayın. Gazını çıkarmak için baþını omzunuza dayayıp yine dik bir
pozisyonda sırtına hafif hafif vurmanız yeterli olacaktır.Bu işlem 15-20 dakika
sürmelidir.
Bebeğiniz gaz çıkarırken,yuttuğu hava ile birlikte bir kısım sütü de dışarı
çıkarabilir. Bu nedenle omzunuza ufak bir havlu, peçete, mendil veya temiz bir
bez parçası koymayı unutmayın.
Bebeğinizi emzirdikten sonra meme uçlarınızı sıcak su ile silin. Sabun
kullanmaktan kaçının. Meme uçlarının temiz havada tamamen kurumasını bekleyin.
Sızabilecek sütü emmesi için sutyeninizin içine temiz bir tampon veya bez
parçası koyun. Emzirmeye başladığınız ilk günlerde göğüs uçlarınız biraz acırsa
hafif bir krem veya losyonla yumuşak bir biçimde ovun.
Bebeğiniz yuttuğu hava ile birlikte bir kişim sütü geri çıkartabilir.Bu nedenle
omzunuza önceden temiz bir peçete yada mendil koymalısınız.
Özetle: Başarılı Bir Emzirme İçin
§ Anne memesinde kalma süresi bebeğe bırakılmalıdır.
§ Bebekle annenin devamlı bir arada, aynı odada kalmaları sağlanmalıdır.
§ Bebeğin canı her istediğinde, gece-gündüz sik olarak istediği sürece
emzirilmelidir.
§ Bebeğe tıbbi bir zorunluluk olmadıkça emzirme başka hiçbir şey verilmemesi, e
ğer tıbbi zorunluluk nedeni ile ek besin verilecekse ilk olarak kolostrumu
emmesinin sağlanmalıdır.
§ Anneye bebeğinin sağlıklı ve harika bir bebek olduğunun müjdelenmesi varsa
kaygılarının giderilmesi, yanında can sıkıcı konuşmalar yapılmaması, kalabalık
ziyaretlerin önlenmesi ve ziyaret sürelerinin kısa tutulması sağlanmalıdır.
§ İlk 2-3 gün sütün miktarının az olacağı, bunun kolostrum olduğu ve bebek için
çok özel anlamlar taşıdığı, daha sonra sütün bollaşarak geleceği, bebeğin
doğumdan önce kendisinde hazırlanan su ve yağ rezervleriyle bu süre içinde
hiçbir sorun yasamayacağı ayrıca bebeğin metabolizmasının bu dönemde çok özel
olduğu, bu sürecin doğadaki tüm memelilerde ayni şekilde yaşandığı vb
açıklamalarla annenin kendine ve emzirmeye güveni sağlanmalıdır..
§ Biberon emziğinin tekniği çok farklı olduğu için tıbbi zorunluluk nedeniyle
ilave bir şeyler verilecekse kasıkla verilmelidir.
§ Anne ve babanın, en kısa sürede, hiç değilse birkaç dakikalığına da olsa yeni
doğan bebekleriyle odada bas basa bırakılmalarının sağlanmalıdır.
Emzirme Sorunları
Emzirme ile birlikte annelerin karşılaşabileceği bazı sorunlar olabilir. Şu anda
bile bu sorunlardan bazılarını yaşıyor olabilirsiniz.
Emzirme ile ilgili herhangi bir sorun yaşarsanız lütfen emzirmeyi hemen
kesmeyin. Çevrenizden bu konuda yardım isteyin. Bu durumda emzirmeyi keserseniz
hem bebeğinizi anne sütünü almaktan mahrum bırakırsınız hem de Göğüslerinizin
sütle dolarak, durumunun ağırlaşmasına neden olabilirsiniz.
Doğumdan sonraki ilk haftalarda rahat bir lohusa sutyenini, gece ve gündüz
kullanın. Dar sutyenler kanalları tıkayabilir.
Okuduktan sonra sizin de anlayacağınız gibi yaşanan tüm sorunların temelinde
bebeğin yanlış emzirilmesi yatmaktadır. Genelde ortak çözüm ise bebeğin doğru,
sık ve bolca emzirilmesidir.
Simdi siz sevgili annelerimizi karsılaşabileceğiniz muhtemel sorunlar ve
çözümleri hakkında temel bilgiler ile baş başa bırakıyoruz.
Meme Başı Şaşkınlığı
Değerli annelerimiz, belki bu terimi ilk defa duyuyorsunuz ama inanın Bebeğiniz
sadece meme başını emiyorsa, süt akımı yetersiz olacağından sinirlenecek ve
emmeyi reddedilecektir.
Biberon içindeki mama ya da su, bebeğin biberon emziğini ağzına aldığında
bebeğin ağzına dolar; bunun için bebeğin herhangi bir çaba harcamasına gerek
yoktur. Meme emen bebek ise yalnızca meme ucunu değil, areolanın büyük bir
kısmini ağzının içine alır ve dilini areolanin altına uzatır. Bebek dili ile bu
kanalları sağar ve ağzına dolan sütü yutar. İçinde ister mama, ister su olsun
yaşamın ilk günlerinde biberon verilen bebekler (bir kez bile verilse) memeden
de biberon gibi emmeye çalışırlar. Bu bebekler yalnızca meme başını emerler ve
dilleri ile sağma işlemi yapmazlar. Bu duruma meme başı Şaşkınlığı
denilmektedir.
Bebeğinize memenin sadece ucunu değil kahverengi bölgenin tümünü ağzına almasını
öğretmelisiniz. Bu konuda hastanede bulunan bebek hemşiresinden yardim
isteyebilirsiniz. İlk günler göğsünüzün ucunu tutarak bebeğinizin ağzına sizin
vermeniz gerekebilir. bebeğinizin doğru emmesini sağlamak tamamen sizin
elinizdedir.
Meme Başında Çatlaklar ya da Sızı
Meme deriniz kızardı ve sızlıyor mu? Her emzirmede bu yüzden acı mı
çekiyorsunuz? Bunların olmaması için size önerilerimiz şunlardır:
• Meme başındaki çatlak ya da sizinin nedeni bebeğinizin memeyi doğru
emmemesinden kaynaklanmaktadır. Bebeğinizin memeye tam anlamıyla kenetlenmiştir.
Bebeğinizin, memeyi, kahverengi bölge ile birlikte emmesini sağlayın.
• Bebeğinizi çok acıkmadan, kısa süreli ve sık aralıklarla emzirin.
• Sutyeninizin pamuklu olmasına özen gösterin.
• Sutyeninizin içine tek kullanımlık meme tamponu koyun.
• Her emzirmeden sonra göğüslerinizi her emzirmeden sonra havalandırmaya ve
masajla yumuşatmaya çalısın. Sabun cildi kurutacağı için su ile yıkayın ve iyice
kurulayın.
• Sızlayan memede süt birikmesini engelleyin. Bebeğiniz emerek tamamını
boşaltamamışsa, elle ya da pompa yardımıyla dolu memeyi boşaltın.
• Bebeğiniz memeyi boşalttığı halde keyif yapmaya devam ediyorsa buna izin
vermeyin.
• Meme başını koruyucu ürünler kullanabilirsiniz. Bu tür ürünler, Bebeğinizin
ağzının doğrudan meme başı ile temasını önleyecektir.
• Acılar dayanılmaz bir hal aldıysa doktorunuz ile görüşüp, önereceği bir krem
kullanabilirsiniz.
Düz ve İçe Çökük Meme Ucu
Gebelik döneminde ve doğumdan sonraki ilk hafta memenin uzayabilme kabiliyeti
artar. Yani gebeliğin ilk zamanlarında memeler düz görünse de bu bebeğin
emmesinde zorluk çıkarmayabilir. Bebek emdikçe memeyi ve ucunu dışarıya
çekecektir. Bazen memenin elle şekillendirilmesi bebeğin işini kolaylaştırır.
Elle şekillendirme için avuç memeyi aşağıdan desteklerken başparmak da yukardan
yavaşça bastırılır. Eli meme ucundan uzak tutmaya özen gösterilmelidir.
Dolu ve Tıkanmış Memeler
Tek tedavi daha sık emzirmeyle sütün boşaltılmasıdır. Emzirme sonrası ağırlık,
sertlik ve kitle oluşması azalır, memeler yumuşayıp rahatlar. Tıkanmak,
memelerin kısmen süt, kısmen de fazla kan ve doku sıvısıyla olduğundan fazla
dolup süt akışının engellenmesi demektir. Memelere acı verir ve süt iyi akmaz.
Deri gergin olduğundan meme ucu düzleşmiştir. Meme ucunun gergin ve düz olduğu
durumlarda emzirme ve sütün boşaltılması zorlaşır. Bazı Tıkanmış memelerin
derisi kırmızı görünür ve annenin ateşi çıkar. Bu meme iltihabı gibi görünse de
ateş 24 saat sonra düşer.
Memeden Süt Sızması
İlk haftalarda emzirmelerden sonra biraz süt sızabilir. Sutyeninize
yerleştireceğiniz tek kullanımlık küçük tamponlar sütü emer. Islak tamponları
sık değiştirmeniz gerekir. Çok fazla sızıntı varsa plastik koruyucu
kullanabilirsiniz. Sütün sızması süt yapımınızın iyi olduğunu gösterir ve
memelerin aşırı dolmasını engeller.
Kanal Tıkanması:
Memenizde sert, ağrılı, kırmızı bir şişlik süt kanallarından birinin Tıkanmış
olduğunu gösterir. Memeyi sıcak su ile yıkayıp, hafifçe masaj yapın ve bebeğe bu
memeden süt verin. Bir anlık yoğun acı duyabilirsiniz, ama kanal açılacaktır.
Tıkalı kanal açılmazsa ayni gün doktora gitmelisiniz. Kanal tıkanmasını önlemek
için çok sıkı sutyen kullanmayın ve emzirirken memeye baskı yapmayın.
Meme İltihabı (MASTIT)
Süt kanalı Tıkanmış ise iltihaplanarak, ateşlenmeye ve halsizliğe neden
olabilir. Tedavi edilmesi gerekir. Tıkanma engellenmezse iltihaba Tedavi
edilmezse ileride cerrahi tedaviyi gerektirebilir. Böyle bir durumda derhal
doktorunuza başvurun. Doktorunuz, sütünüz ile bebeğinize geçmeyecek türden bir
ilaç verecektir.
Anne çok acı çeker, ateşi vardır ve kendini hasta hisseder. Memenin bir kısmı
kabarıp sertleşmiş, üstündeki deri kızarmıştır. Meme iltihabı bazen tıkanmayla
karıştırılır. Tıkanma tüm memeyi, bazen iki memeyi de etkilerken, iltihap
genelde sadece bir memenin bir kısmını etkiler. Bununla birlikte Tıkanma
engellenmezse iltihaba yol açabilir.
Genellikle süt akımı sağlandıktan bir gün sonra tıkanıklık yada iltihap
düzelmeye baslar. Enfekte meme üzerine ıslak sıcak havlu koymak yararlıdır. Bu
işlem gün içerisinde sık sık tekrarlanır.
Mantar ya da Pamukçuk
Meme ucu ve çevresinde kırmızı, parlak bir alan vardır. Deride yara ve kaşıntıya
neden olan bu hastalık mantar yada pamukçuktur. Genellikle iltihap ya da başka
rahatsızlık tedavisinde antibiyotik kullandıktan sonra görülür.
Emzirmeden sonra da devam eden yanma ve iğne batması hissi vardır. Bazen ağrı
memenin derinliklerine kadar iner. Memenin derinliklerine şiş sokuluyormuş gibi
hissedilir. Deri kızarır, parlar ve pul pul olur. Meme ucu ve çevresinin rengi
açılabilir, bazen meme normal görülebilir.
Meme ucunda yaralar devam ediyorsa bebekte pamukçuk kontrolü yapılır.
Yanaklarının içinde ya da dilinde beyaz lekeler ya da poposunda döküntü
olabilir.
MEME UCUNDA YARA OLMAMASI İÇİN YAPMANIZ GEREKENLER
Emzırırken, İlk 1-2 haftada hafif acı ve yanma hissetmeniz normaldir. Eğer bebek
emmeye başladıktan sonra göğüs uçlarınızda ağrı hissediyorsanız bebeği memeden
çekip vucut pozisyonunu ayarlayarak ağzını açıp göğüs ucunuzu dilinin üstüne ve
damağına değdirerek tekrar deneyin.
Emzirmeden sonra 1-2 damla sütü meme uçlarına sürün ve açık bırakarak kurutun.
Göğüs uçlarında çatlama, kanama ve sürekli ağrı olması normal değildir. Bu
problemleriniz oluyorsa mutlaka bebek doktoruzla temasa geçin.
ANNELERİMİZDEN MEME UCUNDA OLUŞAN ÇATLAKLARLA İLGİLİ DENEYİMLERİ VE ÖNERİLERİ:
Önerilen kremler
Medela Purelan Göğüs Kremi
Avent Lansinoh Lanolin
Hametan
 
Annelerden öneriler
1- Göğüs pedine sızma zeytinyağı damlatarak koydum sürekli, bu çok iyi geldi.
Nilgun&Zeynep Deniz (01.12.2002)
2- Ben lansinoh kullandım.. ama aktif madde hem purelan da hem lansinohta
aynı..lanolin. . emzirmeden önce göğsü temizlemeden verilebiliniyor. . ayrıca bu
krem bebekte pamukçuk oluşumunuda engelliyor.. ben çok memnun kaldım doğrusu..
Funda-Cankat-Damla
3- Merhemler benim hiç isime yaramadı hepsini kullandim
benimkide acayip yara olmuştu her emzirmeden gözümden yaş geliyordu;
annemin komşusu kakao yağının çok iyi olduğunu söylemiş.
Neslihan-Defne
4- Bir dostumun önerisi: ayva çekirdekleri 1 parmak suya konur, ertesi gün jel
haline gelir ve meme uçlarına sürülür.
pelin haziran 71 ve mısra haziran 03
5- Benim derdime tek çare sızma zeytinyağı oldu. Her emzirmeden sonra ılık suyla
göğüslerimi silip zeytinyağı sürdüm. Bana iyi geldi.
Ilknur &Kerem'i
6- Ben evicap kullanmıştım. Doktor olan kuzenim önermişti, çok memnun kaldım. Bu
ilaç kapsulleri gibi; kapsülü kırıp göğüs ucuna sürüyorsun, E vitamini içerdiği
için hemen toparlıyor.
Özden-Nehir
Anne Sütüne Bağlı Sarılık
Anne sütü ile beslenen tamamen sağlıklı yeni doğanların yaklaşık %2'sinde
görülür. Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bazı annelerin sütünde bulunan ve
bilirübinin islenmesini engelleyen bir madde suçlanmaktadır. Birkaç hafta
sürebilir. bebeğe hiçbir zararı olmayıp kendiliğinden geçer. Emzirmenin
kesilmesi gerekli olmayıp, emzirmeye tek basına devam edilmeli ve hiçbir şekilde
ilave gıda, sekerli su verilmemelidir. Diğer sarılık nedenlerinde de uygun
tedavi yanında anne sütünün emzirilmesine devam edilmelidir.
Hasta Annenin Emzirmesi
Genelde yanlış bir uygulama olarak anneler hasta olduklarında bebeklerini
emzirmekten çekinirler. Hasta annenin bebeğini emzirmesinde hiçbir sakınca
yoktur.
Anneler hasta olduklarında sütlerinin azaldığından yakınırlar. Azalmanın temel
nedeni hastalanma olmayıp, bebeklerini daha az emzirmeleridir. Bu yüzden
bebekler sık sık emzirildikleri takdirde sütün tekrar arttığı görülecektir.
Grip, nezle, bakteriyel enfeksiyonlar hatta cerrahi durumlar gibi pek çok
hastalıkta emzirme devam etmelidir.
Bu hem anne nem de, bebek için faydalıdır. grip, nezle gibi hastalıklarda,
annede hastalığın belirtileri başladığında olasılıkla enfeksiyonu almıştır.
Yapılacak en iyi şey emzirmeye devam etmektir. Çünkü, annede hastalığa karşı
koruyucu faktörlerin yapımı başlamıştır, bu da sütle bebeğe geçerek onu korur.
Eğer emzirme kesilirse bebeğin hastalanma riski arlar. Çok ciddi hastalıklarda
bile, emzirme sadece kısa bir süre kesilmelidir. Anne sütü ile bebeğe
geçebilecek az sayıda enfeksiyon hastalığı vardır. Ateşi olan annelerin vücuttan
su kaybı artacağından fazlaca su almaları önerilmelidir. hastalığın türüne göre
hijyenik önlemlerin alınması bebeğe enfeksiyon ulaşmasını engeller. Grip olan
annenin maske takması, ishal olan annenin el temizliğine gerekli özeni
göstermesi gibi. Anne tedavisinde kullanılan ilaçların çoğu emzirilen bebeklerde
risk oluşturmaz.
Bu nedenle antibiyotik, parasetamol ve benzeri ilaçlan kullanırken anne sütünü
kesmeye gerek yoldur.
Bebeğim Emmiyor, Sütüm Yetmiyor
Bebeğiniz meme emmiyorsa, bunun; hastalık, burun tıkanıklığı, ağızda pamukçuk ya
da Bebeğinizin ememeyecek kadar güçsüz olması, doğumdan sonra hemen
emzirilmemesi, süt gelene kadar başka gıdalar verilmesi, biberon kullanılması
gibi nedenleri olabilir.
ÖNERİLERİMİZ:
§
Öncelikle böyle bir durumda Bebeğinizin genel sağlık kontrolünü yaptırın.
§ Herhangi bir rahatsızlık yoksa doğru emzirme tekniğini kullandığınızdan emin
olun.
§ Emzirme çalışmalarınıza ara vermeden devam edin. Biliyorsunuz, bu her ikiniz
için de önemli. Bu arada sütünüzü sağarak, kasıkla besleyin.
§ Kesinlikle başka gıda vermeyin.
§ Bir kerede süt gelmesi Bebeğinizi ürkütebilir.
§ Memeniz çok dolu ise bir miktarını önceden boşaltın.
§ Bebeğinizin altının temiz olmasına özen gösterin.
§ Bebeğinizi çok fazla giydirmeyin.
Sütüm Yetiyor mu, Yetmiyor mu?
Yapılan araştırmalar %1'den az annenin sütünün yetersiz olduğunu göstermektedir.
Bu durumda süt ile endişelerin çoğunun nedeni ve çözümü bellidir.
Eğer Bebeğiniz yeterince kilo almıyorsa Bebeğinizi önce bir sağlık kurulusuna
götürün. Genel kontrollerinde herhangi bir rahatsızlık belirtisi yoksa:
- Bebeği her istediği zaman ve sık sık emzirin.
- Bebeğinizin altının temiz olduğundan emin olun.
- Bebeğinizi çok fazla giydirmeyin. (Özellikle bebek emerken uyuyakalıyorsa ve
bir süre sonra uyanıp ağlıyorsa.)
- Kendinizi sütüm az mi, sütüm yetmiyor galiba gibi endişelerden arındırın.
- Doğru emzirme tekniği ile emzirdiğinizden emin olun.
- Bebeğin idrarı da sizin için ipucu olabilir. bebeğinize anne sütünden başka
bir gıda vermiyorsanız ve Bebeğiniz günde 6 defa idrar yapıyorsa sütünüz
yeterlidir.
Çoklu doğumlar: İkiz veya üçüz doğum yapmış annelerin çoğu bebeklerini
yeterli süre sadece anne sütü ile besleyebilirler. Bu konuda anneler motive
edilmeli ve desteklenmelidir. Ancak bebeklerin gelişimleri yakından izlenmeli,
Eğer kilo almalarında duraklama olursa emzirme yanında uygun eklemeler
yapılmalıdır.
Çalışan anneler: En azından 4-6 ay izinli olabilmeleri için gayret
edilmelidir. Bu sağlanamazsa çalışmaya başladıklarında da tek basına emzirmenin
sürdürülebilmesi için süt izni günün en uygun zamanlarına ayarlanmalıdır. Anne
evde olduğu süre içinde emzirme haricinde sağılan sütler buzdolabında
saklanmalı, ayrıca çalışma yerinde sağdığı sütleri ya hemen göndererek yada
uygun koşullarda saklayıp eve giderken götürmelidir.
Böylece bebeğini ilk 4-6 ay tek başına anne sütü ile besleme çabasında olan
anneye tüm aile bireyleri, akrabalar, komşular vb ellerinden gelen yardımı
yapmalıdır.
• SÜTÜNÜZÜN YETİYOR MU?
- Günde 6-8 kez bezini ıslatıyorsa,
- Günde 2 veya daha fazla hardal sarısı cıvık ve pürtüklü kaka yapıyorsa,
- Emdikten ve gazını çıkardıktan sonra sakinleşip uyuyorsa
- Aktifse ve sesli ağlıyorsa sütünüz yetiyor demektir.
EMZİRME POZİSYONLARI
 Kucak
pozisyonu
Bebeği kucağınıza koyduğunuz yastığın üzerine yatırın. Başını kolunuzun
kıvrımına yaslayarak poposunu elinizle destekleyin ve karnını kendi karnınıza
doğru çevirin ki yüzü göğsünüze doğru dönsün.
Ters kucak pozisyonu
Bu pozisyon bebeğin başını daha iyi kontrol etmenizi ve göğsünüze daha kolay
yaklaştırmanızı sağlar. Bebeğin karnını karnınıza çevirin ve elinizle başını,
ensesini ve omuzlarını kavrayın. Diğer elinizle de göğsünüzü tutun. Bebek meme
ucunu tam kavrayınca, ellerinizi yukarıdaki pozisyona geçirebilirsiniz.
Koltuk altı pozisyonu
Bu pozisyon özellikle sezaryenden sonra dikişleriniz iyileşene kadar kullanmak
isteyeceğiniz bir pozisyondur. Ayrıca ikizleri de iki taraflı emzirmek için de
kullanılabilir. Yine koltuğunuzun altına yastık yerleştirerek bebeği ve kolunuzu
destekleyiniz. Bebeğin vücudunu koltuğunuzun altına yerleştirerek başını ve
ensesini elinizle destekleyin. Ayakları ve poposu arkanıza bakmalıdır. Diğer
elinizi de göğsünüzü desteklemek için kullanın.Göğsünüzü bebeğe yaklaştırmak
yerine, bebeği göğsünüze yaklaştırıp göğ üs
ucunuzu kavramasını sağlayın.
Yatarak
emzirme pozisyonu
Bir yastığı başınızın altına, diğerini de bebeğin altına koyun. Bebeği, karnı
sizin karnınıza değecek şekilde yan yatırın. Gerekirse iki yastıkla destekleyip
ağzı tam göğüs ucunuzun önünde olacak şekilde yatırın. Bir elinizle de göğsünüzü
destekleyin. Bu pozisyonda sezaryenden sonra tercih edilebilir.
Anne Sütünün Yetmediği Durumda
Bebek Nasıl Beslenmelidir ?
Anne sütüne ek olarak bebeklere hazır mama veya hazır mama ile beslenme olanağı
yok ise uygun hazırlanmış inek sütü veya yoğurt verilir.
Karışık beslenmeye geçilen bebeklerde 4 haftalıktan sonra meyve sularına
başlanır.
Genel Endişeler ve Öneriler ....
- Utanma-çekinme: Bazı anneler Bebeği emzirmenin esini ya da bu işi dışarıda
yapıyorsa çevreyi rahatsız ettiğini düşünebilirler. Eğer bu tür endişeleriniz
var ise eşinizle bunu konuşmalısınız.
Dışarıda emzirmeniz gereken durumlar içinse, önden düğmeli bluzlar, bol kazaklar
ya da bir sal yardımıyla pek de kimse görmeden bu isi yapabilirsiniz. Günümüzde,
büyük merkezler "emzirme odası" hizmeti de sunabilmektedirler. Eğer dışarıda
emzirmek sizi çok rahatsız ediyorsa, Bebeğinizi evde emzirin ve dışarı çıkış
saatlerinizi buna göre düzenleyin.
Sevgili anneler, bir bebeğin karninin doyurulmasından daha doğal ne olabilir ki?
İnanın bir süre sonra bunun ne kadar doğal olduğunu ve göründüğünü siz ve yakın
çevreniz de anlayacaktır.
Hiç unutmayın ki, sizden önce de milyonlarca anne muhtemelen ayni endişeleri
taşıdı ama inanın anne olduktan sonra, bebeğinizin için yapamayacağınız o kadar
az şey var ki?
Eğer Bebeğinizi biberonla beslemek zorundaysanız, lütfen bu isi başkasına
bırakmadan siz yapın. O zaman bile minicik bebeğinizin sizinle göz teması
kurmaya çalışacağını hemen fark edeceksiniz.
- Emzirmeye Geç Başlama: Belki prematüre bir Bebeğiniz oldu ve Bebeğinizi bu
nedenle birkaç hafta emziremediniz; ancak unutmayın, Bebeğiniz hazır olduğunda
sizin vücudunuz da süt vermeye hazır olacaktır. Üstelik böyle bir durumda sizin
sütünüz, diğerlerinden farklı olacaktır. İste size anne sütünün bir mucizesi
daha: Bu süt sizin çocuğunuzun ihtiyaçlarına özeldir. Sütünüzde daha çok
protein, sodyum ve klorid ile az laktoz bulunmaktadır.
Sezaryen ile doğum yapmışsanız, kendinize gelir gelmez emzirmeye
başlayabilirsiniz. Bu arada kendinizi biraz zorlamanız gerekebilir ama
endişelenmeyin zaten ilerleyen günlerde kendinizi çok daha iyi hissedeceğiniz
için emzirmenin keyfini de daha rahat çıkarabileceksiniz.
Günümüz gelişen teknolojisi sezaryeni anneyi tamamen uyutmadan da yapmaya olanak
sağlamaktadır. Bunun en önemli nedeni i se
annenin bebeğini ilk yarim saat içinde emzirmesini sağlayabilmektir.
İkiz ya da üçüz doğurduysanız bile yine emzirebilirsiniz. Özellikle ikiz
bebekler için üretilmiş yastıklar bu konuda yardımcınız olacaktır.
- Memelerim emzirmek için küçük mü? Meme büyüklüğü emzirme açısından bir fark
yaratmaz. Bir annenin meme büyüklüğünün vereceği süt miktarı ile ilişkisi yoktur
- Emzirmek için önceden hazırlamama gerek var mı Meme başının boyutları ve
seklinin emzirmek açısından bir önemi yoktur. Düz veya içe dönük meme başı olan
anneler de meme başları uyarılmakla sertleşebiliyorsa bebeklerini
emzirebilirler. gebeliğin son dönemlerinde adaptör takılmasının yararı olabilir.
Emzirmeye başlandıktan sonra emzirme aralarında ayni adaptörlerden
yararlanılabilir.
- Emzirmek meme sarkmasına veya başka bir rahatsızlığa yol açar mı? Emzirmek
meme sarkmasına neden olmaz ama hamilelik sırasında memeler süt yapımına
hazırlanırken büyüdükleri için meme yapısında Bazı değişiklikler olabilir.
Hamilelik sırasında ve emzirirken memelerin ağırlaşması memelere destek sağlayan
bağların gerilmesine neden olabilir. Destekli sutyen kullanılması annenin daha
rahat etmesini sağlayabilir.
- Daha önceki bebeği emzirememiştim, şimdi sütüm gelir mi? Daha önce doğum
yapmış ve emzirememişseniz, bu yine ayni durumun tekrarlanacağı anlamına gelmez.
Lütfen doğru emzirme tekniğini uygulayın ve genel önerilere dikkat edin.
- Süt birikmesi: Bebeğinize sütünüz gelinceye kadar başka bir gıda verdiyseniz
ya da sık sık emziremiyorsanız göğüslerinizde süt birikir.
Bebeğinizi sık sık emzirin, memelerde gerginleşme ya da gevşeme olsa bile
emzirmeye devam edin. Bebeğiniz memedeki sütü boşaltamamışsa elle ya da pompa
ile siz boşaltın. Boşalttığınız sütü biberonla değil, kasıkla bebeğinize içirin.
- Meme uçlarında çatlak ya da yarık: Bebeğinizi yanlış emzirmeniz nedeniyle meme
ucu tahriş olmuştur. İlerlemesi durumunda meme iltihabı (mastit) olabilir. Uygun
emzirme tekniği ile emzirin. Emzirme sonrasında meme ucundan sıkacağınız
birazcık süt hem memenizin temizlenmesine hem de iyileşmesine yardımcı olur.
Emzirirken ağrınız dayanılmaz bir hal alıyorsa sütü elle ya da pompayla boşaltın
ve bebeğinize kasık ile içirin.
Meme ucunuza koruyucu bir baslık takip, bu biçimde emzirebilirsiniz.
- Kısa ya da Uzun Meme Uçları Bunlar tamamen kalıtsaldır. Kısa meme ucunu
çıkartabilmek için her iki işaret parmağınızla iki zıt yöne doğru dokuyu
gerdirin. Bu işlemi günde 2 defa, beser dakika yapın. Meme ucu için koruyucu
baslık yardımıyla emzirebilirsiniz. Bu baslık, meme ucunun esneyip uzamasına
yardımcı olur.Bebeğiniz iyi emdiği, meme yumuşadığı ya da gevşediği zaman
baslıksız emzirin.
Meme ucunuz çok uzunsa bebek sadece meme ucunu emecektir. Kahverengi bölgeyle
birlikte emmesini sağlayın.
Geri
|